การขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันสู่ผู้บริโภค

ขั้นตอนของการขนส่งน้ำมันและก๊าซจากโรงกลั่นน้ำมันไปสู่ผู้บริโภคมีความลำบากและซับซ้อนกว่าการขนส่งลำเลียงสินค้าประเภทอื่นๆ
มากเนื่องจากผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซมีหลายชนิด แต่ละชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน ทำให้ต้องแยกการขนส่งลำเลียงเพื่อมิให้ผลิตภัณฑ์
แต่ละชนิดปะปนกัน   อีกประการหนึ่งเนื่องจากคุณสมบัติของน้ำมันและก๊าซบางชนิดระเหยเร็วและไวไฟ    ดังนั้นภาชนะและพาหนะ
รวมทั้งวิธีการที่ใช้ในการขนส่งลำเลียงต้องได้รับการออกแบบและเพิ่มมาตรการเป็นพิเศษเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการขนส่งลำเลียง


การขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซในระยะเริ่มแรกทำได้ครั้งละไม่มากนัก    ส่วนใหญ่จะบรรจุลงในภาชนะขนาดเล็กก่อนแล้วจึงขนส่ง
ลำเลียงต่อด้วยรถ เรือ หรือรถไฟ ซึ่งใช้บรรทุกสินค้าโดยทั่วไป   ต่อมาด้วยวิวัฒนาการด้านคมนาคมและการขนส่งลำเลียง   รวมทั้งความ
ต้องการผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซที่เพิ่มขึ้น จำเป็นต้องขนส่งลำเลียงคราวละมากๆ  จึงได้มีการคิดค้นออกแบบพาหนะ เพื่อใช้ขนส่งลำเลียง
ผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซโดยเฉพาะซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ประเภทคือ การขนส่งลำเลียงทางท่อ (Pipeline) ทางเรือ (Tanker & Barge)
ทางรถไฟ (Tank car) และทางรถบรรทุก (Tank Truck)

	การขนส่งลำเลียงทางท่อ (Pipeline)
	ทางเรือ (Tanker & Barge)
	ทางรถไฟ (Tank car)
	ทางรถบรรทุก (Tank Truck)

การขนส่งน้ำมันและก๊าซผ่านท่อนับว่าเป็นวิธีที่สะดวก รวดเร็ว ปลอดภัย และมีปริมาณ น้ำมันสูญเสียจากการขนส่งน้อยที่สุด ไม่ต้องเสียเวลากับการจราจรรวมทั้งไม่ต้องระวัง มากนักเกี่ยวกับอุบัติเหตุต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นด้วย เเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2537  บริษัทท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด (Thappline) ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนของกลุ่มบริษัทน้ำมัน   ได้เริ่มดำเนินการขนส่งน้ำมันทางท่อ ความยาว 252 กิโลเมตร จากกลุ่มโรงกลั่นที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี  ไปยังคลัง น้ำมันที่อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี และอำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี และท่อแยก จากอำเภอลำลูกกาไปยังบริษัทเชื้อเพลิงการบิน กรุงเทพ จำกัด (มหาชน)  (BAFS) ความยาว 27 กิโลเมตร เพื่อส่งเชื้อเพลิงอากาศยานให้แก่เครื่องบินในท่าอากาศยาน- กรุงเทพ   ท่อส่งดังกล่าว   สามารถขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันได้หลายชนิด   คือเบนซิน ไร้สารตะกั่วชนิดต่างๆ เชื้อเพลิงอากาศยาน  และน้ำมันดีเซล   สามารถขนส่งน้ำมัน ได้ถึงวันละ 71 ล้านลิตร   ( เส้นทางการขนส่งท่อน้ำมันทางท่อ )

เส้นทางลำเลียงและขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันทางท่ออีกเส้นทางหนึ่งคือ เส้นทางจากโรงกลั่นน้ำมัน บางจากที่บางจาก คลังน้ำมันพระโขนง
และคลังน้ำมันที่ช่องนนทรีไปเก็บยังคลังน้ำมันปลายทางที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา  และไปยังบริษัทเชื้อเพลิงการบิน
กรุงเทพ จำกัด(มหาชน) ท่อเส้นนี้ดำเนินการโดย บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด  ( FPT ) สามารถขนส่งน้ำมันได้ถึงวันละกว่า
10 ล้านลิตร


การขนส่งทางเรือบรรทุก (Tanker & Barge)

การขนส่งลำเลียงทางเรือที่ออกแบบภาชนะบรรจุผลิตภัณฑ์น้ำมัน และก๊าซเป็นพิเศษ พร้อมการรักษาความปลอดภัยที่ทันสมัยสามารถ บรรทุกผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซ โดยแบ่งประเภทการบรรทุกตั้งแต่ ขนาดเล็กที่สามารถลำเลียงในแม่น้ำลำคลอง   (Barges)   จนถึง เรือเดินสมุทรขนาดใหญ่  (Tankers)  ที่สามารถขนส่งลำเลียง ผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซได้ครั้งละมากกว่า  500  ล้านลิตรขึ้นไป

การใช้รถไฟขนส่งลำเลียงผลิตภัณฑ์น้ำมันก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่สามารถขน- ส่งได้ครั้งละมากๆ ในระยะทางไกลๆ  ถังที่บรรจุมีระบบป้องกันการ กระแทกอย่างดี   ภายในถังเหล็กทรงกระบอกรูปไข่    หรือกลมแบ่งเป็น ช่องๆตามแนวขวางป้องกันการกระฉอกของผลิตภัณฑ์น้ำมันในระหว่าง การขนส่งลำเลียง

ลักษณะโดยทั่วไปของถังบรรจุผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซในรถบรรทุก คล้ายคลึงกับถังที่ใช้ในการลำเลียงผลิตภัณฑ์น้ำมันโดยทางรถไฟ คือ เป็นถังทรงกระบอกรูปไข่ ภายในถังจะแบ่งเป็นช่องๆ ตามแนวขวาง ซึ่งนอกจากจะเป็นการเพิ่มความแข็งแรงของถังและลดแรงกระแทก ของน้ำมันในถัง ยังจะช่วยให้สามารถขนส่งลำเลียงผลิตภัณฑ์น้ำมัน ได้มากชนิดบนรถคันเดียวโดยไม่ปะปนกันด้วย